ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

1. Σκοπός

Η παρούσα Πολιτική Υγιεινής και Ασφάλειας έχει ως σκοπό τη διασφάλιση ενός ασφαλούς, υγιούς, λειτουργικού και αξιοπρεπούς περιβάλλοντος για όλους όσοι εργάζονται, φιλοξενούνται, συμμετέχουν ή επισκέπτονται τις δομές και τις δραστηριότητες της ΑΜΚΕ «Συμβάλλειν». Ο φορέας αναγνωρίζει ότι η υγεία και η ασφάλεια αποτελούν θεμελιώδη προϋπόθεση τόσο για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του όσο και για την αποτελεσματική παροχή φροντίδας σε άτομα με ψυχιατρικές διαταραχές και ψυχοκοινωνικές δυσκολίες.
Η πολιτική αυτή αποσκοπεί όχι μόνο στην πρόληψη εργατικών ατυχημάτων, επαγγελματικών κινδύνων και περιστατικών που μπορούν να απειλήσουν τη σωματική ακεραιότητα ή την ψυχική ασφάλεια των προσώπων που βρίσκονται στους χώρους του φορέα, αλλά και στην καλλιέργεια μιας σταθερής κουλτούρας πρόληψης, υπευθυνότητας, αλληλοσεβασμού και έγκαιρης αναγνώρισης των κινδύνων. Παράλληλα, επιδιώκεται η συστηματική ενσωμάτωση πρακτικών υγιεινής και ασφάλειας σε όλες τις πτυχές της καθημερινής λειτουργίας των μονάδων, τόσο στο επίπεδο της φροντίδας των ωφελουμένων όσο και στο επίπεδο των συνθηκών εργασίας του προσωπικού.

2. Πεδίο Εφαρμογής

Η παρούσα πολιτική εφαρμόζεται σε όλους τους χώρους, τις εγκαταστάσεις, τις υπηρεσίες και τις δραστηριότητες της ΑΜΚΕ «Συμβάλλειν». Ειδικότερα, αφορά τις στεγαστικές δομές φιλοξενίας ατόμων με ψυχιατρικές διαταραχές, τα Προστατευόμενα Διαμερίσματα, το Κέντρο Ημέρας, καθώς και κάθε άλλο χώρο στον οποίο παρέχονται υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, συμβουλευτικής, δημιουργικής απασχόλησης ή διοικητικής υποστήριξης.
Η πολιτική καλύπτει επίσης όλες τις εκπαιδευτικές, ενημερωτικές, κοινοτικές και εξωστρεφείς δράσεις του φορέα, καθώς και εκδηλώσεις, συναντήσεις, ημερίδες ή δραστηριότητες που πραγματοποιούνται είτε εντός είτε εκτός των βασικών εγκαταστάσεων της ΑΜΚΕ. Εφαρμόζεται σε όλα τα πρόσωπα που σχετίζονται με τη λειτουργία του φορέα, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, των ωφελουμένων, των εξωτερικών συνεργατών, των ασκουμένων, των εθελοντών, των προμηθευτών και των επισκεπτών.

3. Δέσμευση της Διοίκησης

Η Διοίκηση της ΑΜΚΕ «Συμβάλλειν» δεσμεύεται να προάγει και να διασφαλίζει σε σταθερή βάση υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και της ασφάλειας σε όλους τους χώρους και τις δραστηριότητες του φορέα. Η δέσμευση αυτή εκφράζεται μέσα από τη συμμόρφωση με το ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων του Ν. 3850/2010 και κάθε συναφούς νομοθεσίας, καθώς και μέσα από τη λήψη οργανωτικών, τεχνικών και διοικητικών μέτρων που ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των μονάδων.
Η Διοίκηση αναγνωρίζει ότι η φύση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας δημιουργεί ένα σύνθετο περιβάλλον, στο οποίο συνυπάρχουν σωματικοί, βιολογικοί, ψυχοκοινωνικοί και λειτουργικοί κίνδυνοι. Για τον λόγο αυτό δεσμεύεται να αξιολογεί συστηματικά τους κινδύνους, να λαμβάνει μέτρα πρόληψης και προστασίας, να εξασφαλίζει την ύπαρξη κατάλληλου εξοπλισμού και να υποστηρίζει την εκπαίδευση και επιμόρφωση του προσωπικού. Παράλληλα, η Διοίκηση μεριμνά ώστε οι αρχές της ασφάλειας, του σεβασμού, της συνεργασίας και της μη βλαπτικής πρακτικής να διαπερνούν οριζόντια όλες τις οργανωτικές λειτουργίες του φορέα.

4. Αρμοδιότητες και Ρόλοι

Η αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας πολιτικής προϋποθέτει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων. Ο Υπεύθυνος Υγιεινής και Ασφάλειας ή άλλο εξουσιοδοτημένο πρόσωπο που ορίζεται από τη Διοίκηση παρακολουθεί την εφαρμογή των σχετικών μέτρων, εντοπίζει κινδύνους, εισηγείται διορθωτικές ενέργειες και συμβάλλει στον συντονισμό δράσεων πρόληψης. Συνεργάζεται με τη Διοίκηση, τους Επιστημονικά Υπευθύνους, τον Τεχνικό Ασφαλείας, τον Ιατρό Εργασίας και όποιο άλλο πρόσωπο κρίνεται απαραίτητο, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας.
Οι εργαζόμενοι, οι εθελοντές και οι συνεργάτες του φορέα έχουν υποχρέωση να συμμορφώνονται με τις οδηγίες υγιεινής και ασφάλειας, να χρησιμοποιούν σωστά τον εξοπλισμό που τους παρέχεται, να τηρούν τις διαδικασίες πρόληψης και να αναφέρουν αμέσως κάθε κίνδυνο, δυσλειτουργία, ατύχημα ή σχεδόν ατύχημα που αντιλαμβάνονται. Η συμμετοχή τους στην εφαρμογή της πολιτικής θεωρείται ουσιαστική, καθώς η καθημερινή παρατήρηση και η έγκαιρη αναφορά κινδύνων αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες πρόληψης.
Η Διοίκηση έχει τη συνολική ευθύνη για την εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων, την τακτική ανασκόπηση της πολιτικής, την παρακολούθηση της εφαρμογής της και την καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας του οργανισμού.

5. Μέτρα Υγιεινής και Ασφάλειας

Η ΑΜΚΕ «Συμβάλλειν» εφαρμόζει ένα σύνολο οργανωτικών και λειτουργικών μέτρων που αποσκοπούν στη διατήρηση ασφαλών και υγιεινών συνθηκών εργασίας και φροντίδας. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται ο τακτικός καθαρισμός και η απολύμανση των κοινόχρηστων χώρων, η μέριμνα για την επαρκή υγιεινή των εγκαταστάσεων, η φροντίδα για σωστό αερισμό, φωτισμό και θερμική άνεση, καθώς και η εξασφάλιση κατάλληλων και εργονομικών συνθηκών στους χώρους εργασίας, θεραπείας και φιλοξενίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ασφαλή διαχείριση φαρμάκων, ιατροφαρμακευτικού υλικού και γενικότερα υλικών που σχετίζονται με την παροχή φροντίδας στους ωφελούμενους. Η διαχείριση αυτή πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες των θεραπόντων ιατρών, της νοσηλευτικής ομάδας και των ισχυουσών διαδικασιών του φορέα, ώστε να αποφεύγονται λάθη, ατυχήματα ή μη ενδεδειγμένοι χειρισμοί.
Επιπλέον, σε όλες τις μονάδες λαμβάνονται μέτρα πυρασφάλειας και ετοιμότητας για εκκένωση των κτιρίων, με διαθέσιμα σχέδια, σαφή σήμανση, μέσα πυρόσβεσης και οδηγίες σε εμφανή σημεία. Κάθε δομή διαθέτει εξοπλισμό πρώτων βοηθειών και προβλέπεται η παρουσία ή η πρόσβαση σε εκπαιδευμένο προσωπικό, ικανό να ανταποκριθεί άμεσα σε περίπτωση επείγοντος περιστατικού.
Ο φορέας λαμβάνει μέτρα όχι μόνο για την αντιμετώπιση σωματικών ή περιβαλλοντικών κινδύνων αλλά και για την πρόληψη βιολογικών και ψυχοκοινωνικών κινδύνων, οι οποίοι μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικοί σε δομές ψυχικής υγείας. Η προστασία αυτή υλοποιείται με σεβασμό στην ιδιωτικότητα, την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των ωφελουμένων.

6. Ψυχοκοινωνική Ασφάλεια και Ευεξία Προσωπικού

Η ΑΜΚΕ «Συμβάλλειν» αναγνωρίζει ότι η υγεία και ασφάλεια δεν περιορίζεται μόνο στη σωματική προστασία, αλλά περιλαμβάνει και την ψυχική ευεξία του προσωπικού. Οι εργαζόμενοι σε δομές ψυχικής υγείας εκτίθενται συχνά σε αυξημένη ψυχική επιβάρυνση, συναισθηματική κόπωση, πίεση χρόνου, διαχείριση κρίσεων και απαιτητικά περιστατικά. Για τον λόγο αυτό ο φορέας θεωρεί αναγκαία τη συστηματική φροντίδα της ψυχοκοινωνικής ασφάλειας του προσωπικού.
Στο πλαίσιο αυτό προωθείται η τακτική εποπτεία, η υποστήριξη από ανώτερα ή εξειδικευμένα στελέχη, η ενίσχυση της ομαδικότητας και η δημιουργία ενός εργασιακού κλίματος που χαρακτηρίζεται από σεβασμό, ανοιχτή επικοινωνία, αλληλοϋποστήριξη και σαφή όρια ρόλων. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην εκπαίδευση των εργαζομένων σε θέματα αυτοπροστασίας, διαχείρισης κρίσεων, αποφόρτισης μετά από δύσκολα συμβάντα και διαχείρισης επιθετικών ή απρόβλεπτων συμπεριφορών.
Η πολιτική αυτή συνδέεται άμεσα με την πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης και με τη διατήρηση ενός ανθρώπινου, ανθεκτικού και υποστηρικτικού εργασιακού περιβάλλοντος.

7. Εκπαίδευση και Ενημέρωση

Η συνεχής εκπαίδευση και ενημέρωση του προσωπικού αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική εφαρμογή της Πολιτικής Υγιεινής και Ασφάλειας. Η ΑΜΚΕ οργανώνει περιοδικά εκπαιδευτικές δράσεις και ενημερωτικές παρεμβάσεις που αφορούν θέματα πρώτων βοηθειών, πυρασφάλειας, διαχείρισης κρίσεων, πρόληψης ατυχημάτων, βιολογικής προστασίας, εργασιακής υγιεινής, ψυχολογικής ασφάλειας και επαγγελματικής εξουθένωσης.
Η εκπαίδευση αυτή δεν έχει μόνο θεωρητικό χαρακτήρα αλλά επιδιώκεται να συνδέεται με τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των μονάδων και με τα καθημερινά περιστατικά που μπορεί να κληθεί να διαχειριστεί το προσωπικό. Στόχος είναι οι εργαζόμενοι να μπορούν να αναγνωρίζουν κινδύνους, να ενεργούν έγκαιρα και να ακολουθούν ορθές πρακτικές ασφάλειας τόσο για τους ίδιους όσο και για τους ωφελούμενους.

8. Αναφορά και Διαχείριση Περιστατικών

Κάθε ατύχημα, συμβάν, απειλή, δυσλειτουργία ή επικίνδυνο περιστατικό που λαμβάνει χώρα στους χώρους ή κατά τη λειτουργία των δραστηριοτήτων της ΑΜΚΕ αναφέρεται άμεσα στον αρμόδιο Υπεύθυνο Υγιεινής και Ασφάλειας ή, ελλείψει αυτού, στη Διοίκηση ή στον Επιστημονικά Υπεύθυνο της αντίστοιχης μονάδας. Η άμεση αναφορά θεωρείται ουσιώδης προϋπόθεση για την έγκαιρη αντιμετώπιση του περιστατικού και για την αποφυγή επανάληψης παρόμοιων καταστάσεων.
Όλες οι αναφορές καταγράφονται με τρόπο συστηματικό και αντιμετωπίζονται με εμπιστευτικότητα, σοβαρότητα και στόχο τη βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας. Η προσέγγιση του φορέα δεν εστιάζει στην απόδοση ευθυνών αλλά στην κατανόηση των αιτιών, στην πρόληψη επανάληψης και στη λήψη διορθωτικών ή προληπτικών μέτρων. Όπου απαιτείται, ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες περαιτέρω διερεύνησης, ενημέρωσης των αρμοδίων αρχών ή υποστήριξης των εμπλεκομένων προσώπων.

9. Ανασκόπηση και Συνεχής Βελτίωση

Η παρούσα πολιτική δεν αντιμετωπίζεται ως στατικό έγγραφο αλλά ως δυναμικό πλαίσιο λειτουργίας, το οποίο επανεξετάζεται και επικαιροποιείται τακτικά. Η ανασκόπηση της πολιτικής πραγματοποιείται τουλάχιστον μία φορά ετησίως ή νωρίτερα, εφόσον προκύψουν νέες νομοθετικές απαιτήσεις, αλλαγές στις δομές και τις δραστηριότητες του φορέα, νέα είδη κινδύνων ή εμπειρία από περιστατικά που καθιστούν αναγκαία την αναθεώρησή της.
Η ενεργή συμμετοχή του προσωπικού στη διαδικασία αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Οι παρατηρήσεις, οι εμπειρίες, οι δυσκολίες και οι προτάσεις των εργαζομένων συμβάλλουν ουσιαστικά στον εντοπισμό πραγματικών αναγκών και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέτρων υγιεινής και ασφάλειας. Ο φορέας επιδιώκει συνεπώς τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος στο οποίο η ασφάλεια αποτελεί κοινή ευθύνη και κοινό πεδίο συνεχούς βελτίωσης.